Νευρική ανορεξία

του Ψυχολόγου Παναγιώτη Σαμαρά

Νευρική ανορεξία

Η νευρική ανορεξία (Anorexia nervosa) πιο γνωστή ως ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται κυρίως από άρνηση για διατήρηση ενός υγιούς φυσιολογικού βάρους (δηλ. κάτω του 85% του φυσιολογικού) και έναν μανιώδη φόβο για την απόκτηση βάρους σε συνδυασμό με μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τον εαυτό τους που μπορεί να διατηρηθεί από διάφορες προκαταλήψεις σχετικά με το σώμα του ή της ,το φαγητό και την διατροφή τους (https://el.wikipedia.org/wiki/Νευρική_ανορεξία).

Παθολογικά και κοινωνικά αίτια: Ένα άτομα με βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό (παχυσαρκία, κατάθλιψη) είναι πιο επιρρεπή στη νόσο. Το 10% των ατόμων με νευρική ανορεξία έχουν έναν συγγενή που υποφέρει από παρόμοια ασθένεια. Η προδιάθεση της νόσου καθορίζεται από πολλά δυσλειτουργικά γονίδια, αλλά η εκδήλωση της δεν εξαρτάται μόνο από αυτά. Ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, ένας χωρισμός ή ακόμα η πίεση που δεχόμαστε από τον περίγυρο μπορούν να ευθύνονται για την πυροδότηση της νόσου.

Τα ΜΜΕ και ο ρόλος των κοινωνικών προτύπων: Παρόλο που είναι παράλογο να κατηγορούμε τα ΜΜΕ για τη δημιουργία μιας ‘φτωχής’ εικόνας του σώματος, η τηλεόραση και τα περιοδικά συνεχίζουν να μας βομβαρδίζουν με στρεβλές εικόνες προτύπων υπερτονίζοντας την σημαντικότητά τους, προφασιζόμενα ότι οδηγούν σε κάτι όμορφο και επιτυχημένο. Τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί και η επίδραση του internet , φέροντας παράλληλα εξίσου μεγάλο βαθμό επικινδυνότητας μέσω διάφορων σελίδων που παραπληροφορούν και τα νέα παιδιά. Επίσης επίφοβη κρίνεται η εύκολη και άμεση διάθεση παράνομων σκευασμάτων χωρίς έγκριση του ΕΟΦ. Η «ταχύρρυθμη» απώλεια βάρους με σκευάσματα μπορεί και να έχει τραγικά αποτελέσματα πριν καν αντικρίσουμε τα προειδοποιητικά σημάδια μιας διατροφικής διαταραχής.

Χαμηλή αυτοπεποίθηση & Εικόνα σώματος: Σε συνδυασμό με τα πρότυπα που επιβάλλονται από τα ΜΜΕ, η αρνητική εικόνα για τον εαυτό ευνοεί την εμφάνιση νευρικής ανορεξίας, κυρίως στα νεαρά κορίτσια. Η εικόνα σώματος είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει το πώς κάποιος βλέπει το σώμα του (καλό, ελκυστικό κλπ.) και το κατά πόσο αισθάνεται ευχαριστημένος από αυτό. Τα άτομα που έχουν μια αρνητική εικόνα σώματος είναι συνήθως αγχώδη και χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοπεποίθηση. Έτσι θεωρούν απαραίτητη την αλλαγή της εικόνας σώματος για να μπορέσουν να ενταχτούν κοινωνικά και να είναι αποδεκτοί από τον περίγυρό τους. Αυτό που δεν γνωρίζουν είναι ότι συνήθως διαμορφώνουν μια κυριολεκτικά στρεβλή εικόνα σώματος και εαυτού, δηλαδή φτάνουν στο σημείο να μην μπορούν να αντιληφθούν τις πραγματικές διαστάσεις του σώματός τους! Η έρευνα των Harari Caspi et al. 2001 απέδειξε το παραπάνω αξιοποιώντας της ψηφιακή τεχνολογία μέσω υπολογιστή. Η αρχική εικόνα του σώματος ατόμων με ανορεξία επεξεργάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να τα δείχνει πιο αδύνατα ή και πιο παχιά αντίστοιχα. Το 70% των ατόμων έκρινε εσφαλμένα την εικόνα του σώματός του, θεωρώντας το παχύτερο κατά 20%, δηλαδή επέλεξε την εικόνα που το απεικόνιζε ως πιο χοντρό. Συμπερασματικά βάση αυτού του κριτηρίου ήθελε να χάσει βάρος.

Αντιμετώπιση: Ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής και ψυχοθεραπείας βοηθούν το άτομο να ξεπεράσει τη διατροφική κρίση. Ως αποτέλεσμα ο ασθενής αλλάζει τη στάση και τη συμπεριφορά του σε θέματα διατροφής και αυξάνει το σωματικό του βάρος. Η υποστήριξη είναι ακόμα πιο ολοκληρωμένη όταν προστίθεται στο δυναμικό του ψυχιάτρου (φαρμακευτική αγωγή), ψυχολόγου (ψυχοθεραπεία) και ένα διαιτολόγος (διατροφικό πλάνο). Τέλος η συνδρομή της οικογένειας και του στενού περιβάλλοντος σε καθημερινό υποστηρικτικό επίπεδο είναι καθοριστικής σημασίας.